Verhalen van de stad.

De geschiedenis begint niet op één exact moment. Archeologen vonden sporen van bewoning die veel ouder zijn dan de middeleeuwse stad. In het gebied van de Haag en de Kromme Steenweg lag een nederzetting die als voorloper van Helmond wordt beschouwd.

In 1108 komt de naam Helmond al voor in een oorkonde waarin Hezelo de Helmund wordt genoemd. Rond 1220 verwerft hertog Hendrik I van Brabant de rechten op Helmond. In de periode daarna ontstaat de stad zoals we die historisch herkennen.

Onderzoekers plaatsen het ontstaan van de stad als stedelijke gemeenschap doorgaans tussen ongeveer 1225 en 1241. Het oudste bewaarde stadszegel, dat op een oorkonde van 28 mei 1241 is terug te vinden, noemt de burgers en de stad Helmond.

Juist dit laat zien hoe geschiedenis werkt: een jaartal kan een zorgvuldig onderbouwde reconstructie zijn, zonder dat ieder detail met een oorspronkelijke akte vaststaat. Helmond ontwikkelde zich vervolgens tot een plaats van handel, ambachten en markten.

Het Oude Huys was een moerasburcht in de Haag, waarschijnlijk gebouwd rond 1175. Bij opgravingen werden sporen gevonden van de houten constructie en bijzondere gebruiksvoorwerpen, zoals ivoren schaakstukken.

De bouw van het huidige bakstenen kasteel begon vermoedelijk omstreeks 1331. Het monument werd eeuwenlang bewoond door adellijke families. In de twintigste eeuw kreeg het een nieuwe bestemming als raadhuis en later als museum.

Textiel was al in de middeleeuwen onderdeel van de lokale economie. In de negentiende eeuw groeide Helmond uit tot een belangrijk centrum voor textiel- en metaalproductie. De Zuid-Willemsvaart, in Helmond in 1826 in gebruik, en de spoorlijn van 1866 verbeterden de verbindingen.

Langs het kanaal lieten ondernemingen blijvende sporen achter. De namen Vlisco, Raymakers en Nedschroef horen bij het industriële erfgoed. Gebouwen, arbeidersgeschiedenis en nieuwe industrie vertellen samen hoe Helmond steeds opnieuw veranderde.

Het 800-jarige jubileum gebruikte 1178 als beginjaar. De Stichting Helmond 800 liet onder meer herinneringsmunten vervaardigen. In de collectie van Museum Helmond bevindt zich een Helmdaalder met de jaartallen 1178 en 1978.

Het gekozen jubileumjaar is niet hetzelfde als het jaar van de oudste bekende bron of van de stadsrechten. Precies dat onderscheid maakt het verhaal achter 850 jaar Helmond zo boeiend.